Deal laat zien wat wetenschappers in Duitsland betalen voor open toegang

Deal laat zien wat wetenschappers in Duitsland betalen voor open toegang

Door Kai KupferschmidtFeb. 21, 2019, 17:30

Project Deal, een consortium van bibliotheken, universiteiten en onderzoeksinstituten in Duitsland, heeft een ongekende deal onthuld met een grote tijdschriftuitgever Wiley die nauwlettend in de gaten wordt gehouden door voorstanders van open toegang tot wetenschappelijke artikelen.

Het pact, vorige maand ondertekend maar deze week openbaar gemaakt, is geprezen als de eerste dergelijke landelijke overeenkomst binnen een vooraanstaand onderzoeksland. (Alleen instellingen in de Verenigde Staten, China en het Verenigd Koninkrijk publiceren meer artikelen.) Het geeft onderzoekers van meer dan 700 Project Deal-instellingen toegang tot de meer dan 1500 tijdschriften die zijn gepubliceerd door Wiley, gevestigd in Hoboken, New Jersey, als het archief van de uitgever. Het stelt onderzoekers ook in staat om papieren die ze publiceren met Wiley gratis voor het publiek te maken zonder extra kosten.

Deze zakelijke regeling, bekend als een publish and read deal, is aangeprezen als een manier om open access publiceren te promoten. Maar tot deze week was een belangrijk onderdeel van de Wiley-overeenkomst hoeveel het kost geheim geweest.

Nu zijn de cijfers uit. Duitsland betaalt Wiley 2750 voor elk papier dat wordt gepubliceerd in een van de zogenaamde hybride tijdschriften van de uitgever, die zowel paywalled als gratis kranten bevatten. Het contract verwacht dat onderzoekers ongeveer 9500 van dergelijke artikelen per jaar zullen publiceren, tegen een kostprijs van 26 miljoen. Bovendien krijgen onderzoekers 20% korting op de prijs van publicatie in Wiley-tijdschriften die al open access zijn.

De deal is een belangrijke stap in de richting van meer open toegang in wetenschappelijk publiceren, maar de vergoeding per papier van 2750 lijkt hoog, zegt Leo Waaijers, een open access-advocaat en gepensioneerd bibliothecaris aan de Technische Universiteit Delft in Nederland. Nederlandse onderzoekers betalen Wiley slechts € 1600 per krant onder een vergelijkbare deal in Nederland, merkt hij op. It s hetzelfde proces, hetzelfde product, dus waarom het prijsverschil? zegt hij.

De verklaring is dat de deal van Duitsland met Wiley was ontworpen om min of meer budgetneutraal te zijn zegt Gerard Meijer, natuurkundige aan het Fritz Haber Institute, onderdeel van de Max Planck Society in Berlijn, en een van de onderhandelaars voor Project Deal. Het doel was om de betalingen van Duitsland aan Wiley voor 2019 ongeveer hetzelfde te houden als in 2018, zegt hij. En als een groter land met meer instellingen, betaalde Duitsland meer aan abonnementskosten aan Wiley dan Nederland. Dat vertaalde zich in hogere publicatiekosten voor artikelen. Maar het verschil is dat kranten van onderzoekers van Project Deal nu overal ter wereld gratis verkrijgbaar zijn. Bovendien hebben sommige instellingen toegang gekregen tot tijdschriften waartoe zij voorheen geen toegang hadden.

Een voordeel van de deal is dat Duitse onderzoekers niet langer twee keer betalen voor de hybride tijdschriften van Wiley s voor een abonnement, en nogmaals als ze een paper gratis willen maken zegt Lidia Borrell-Damian van de European University Association in Brussel. Duitsland lijkt beschermd tegen dubbele onderdompeling en dat is belangrijk, zegt ze.

Waaijers hoopt uiteindelijk dat Duitse instellingen kunnen onderhandelen over lagere open-access publicatiekosten. Maar hij ziet het huidige contract, dat 3 jaar loopt, als een goede eerste stap. "Ik denk dat het voor Duitsland momenteel niet mogelijk is om tegen Wiley te zeggen:" We willen een contract voor 1600 [euro] per artikel ", zegt hij. "Dat zou een enorme stap achteruit betekenen voor Wiley, en ze zijn absoluut niet bereid die stap te zetten."

Het feit dat de details van het Duitse contract openbaar zijn geworden, is ook belangrijk, zegt Borrell-Damian. "Contracten moeten openbaar zijn, want dit gaat over uitgegeven overheidsgeld", zegt ze. En als andere landen vergelijkbare deals ondertekenen en de details openbaar worden, dan "kan het hele spel van prijsvergelijking beginnen", zegt Waaijers. En dat, zeggen voorstanders van open access, zou kunnen leiden tot druk voor nog lagere publicatiekosten.